بوستر ترمز چگونه کار میکند

وقتی پایتان را روی پدال ترمز یک کامیون فشار می‌دهید، چه اتفاقی می‌افتد؟ همان لحظه، نیروی پای شما برای متوقف کردن چندین تن وزن کافی نیست. اینجا دقیقا جایی است که بوستر ترمز وارد می‌شود؛ بوستر ترمز که با نام تقویت‌کننده ترمز نیز شناخته می‌شود، قطعه‌ای است که فشار وارد شده از سوی راننده به پدال ترمز را چندین برابر می‌کند تا ترمزگیری با نیرویی بسیار بیشتر و در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام شود. اما اگر نمی‌دانید بوستر ترمز چگونه کار میکند؟ لازم به ذکر است که بدانید بوستر ترمز به تنهایی کار نمی‌کند، درست مثل لاستیک گاردان ولوو که نیروی موتور را از جعبه دنده به دیفرانسیل منتقل می‌کند و بدون آن، هیچ حرکتی ممکن نیست، بوستر ترمز هم نیروی پای شما را به بوستر و سپس به لنت‌ها منتقل می‌کند. اگر یکی از این دو اجزا از کار بیفتد، یا حرکت نمی‌کنید، یا نمی‌توانید متوقف شوید.

بوستر ترمز چیست؟

قبل از پرداختن به جواب بوستر ترمز چگونه کار میکند، به معرفی آن خواهیم پرداخت. بوستر ترمز یکی از اجزای کلیدی سیستم ترمز است، که فقط در ترمزهای دیسکی به کار می‌رود و در ترمزهای کاسه‌ای وجود ندارد. بوستر در ظاهر یک قوطی فلزی مشکی رنگ است که پشت موتور و سمت راننده قرار می‌گیرد. کافی است کاپوت را باز کنید، به راحتی آن را می‌بینید. این قطعه نیروی پای شما را تقویت می‌کند، یعنی بدون اینکه پایتان را تا ته فشار دهید، ترمزها محکم و سریع عمل می‌کنند. بوستر با استفاده از خلا موتور، نیروی وارد شده از پدال را چند برابر کرده و به سیلندر اصلی ترمز می‌فرستد. وقتی خودرو خاموش است، بوستر کاری نمی‌کند، به همین دلیل پدال ترمز در حالت خاموش سفت است و ترمز نمی‌گیرد، دقیقا مانند دسته موتور خاور که لرزش موتور را مهار می‌کند یا ضربه‌ گیر زیرفنر ولوو که ضربات وارده به فنر را جذب می‌کند، بوستر هم نقش کلیدی در راحتی و ایمنی رانندگی دارد.

بیشتر بخوانید: دیسک ترمز چیست؟

انواع بوستر ترمز

بوستر ترمز انواع گوناگونی دارد که در زیر به معرفی آنها خواهیم پرداخت.

بوستر مستقیم	در بوستر مستقیم، فشار وارد شده از پای راننده مستقیما و بدون واسطه از پدال ترمز به بوستر منتقل می‌شود.
بوستر غیر مستقیم	نیروی پدال ابتدا به پمپ ترمز منتقل می‌شود و سپس از طریق روغن ترمز به بوستر می‌رسد. در این سیستم، روغن ترمز نقش واسطه را ایفا می‌کند. این روش در خودروهایی به کار می‌رود که به دلایل طراحی، بوستر در فاصله دورتری از پدال قرار گرفته باشد.
بوستر دو پیستونه	این نوع بوستر در خودروهای پیشرفته‌تر و سنگین‌تر استفاده می‌شود، و دارای دو محفظه فشار ثابت و دو محفظه فشار متغیر است که توسط دو پیستون و دو دیافراگم مجزا از یکدیگر جدا می‌شوند. نکته جالب در مورد این بوستر این است که با وجود ابعاد کلی مشابه با نمونه‌های تک‌پیستونه، نیروی خروجی بسیار بیشتری تولید می‌کند.

وظیفه بوستر چیست؟

اساس کار این قطعه، تقویت نیروی وارد شده از پای راننده است. بوستر به کمک خلاء ایجاد شده توسط موتور، نیروی پدال را چند برابر کرده و به سیلندر اصلی ترمز منتقل می‌کند. پایه رادیاتور ده تن هم دقیقا مشابه همین مفهوم، وظیفه تحمل وزن و جذب ارتعاشات سنگین را دارد. هدف از طراحی بوستر این است که بیشترین نیروی ترمز با کمترین فشار روی پدال اعمال شود.

بیشتر بخوانید: علائم خرابی ضربه گیر کمک فنر

بوستر ترمز چگونه کار میکند

بوستر ترمز چگونه کار میکند؟ بوستر برای کار کردن نیاز به خلا دارد، که در موتورهای بنزینی، این خلا توسط منیفولد گاز تامین می‌شود. یک لوله به نام شیلنگ خلا، آن را از موتور به بوستر منتقل می‌کند و در محفظه فشار ثابت (پشت دیافراگم) ذخیره می‌شود. در موتورهای دیزلی، خلا مورد نیاز توسط پمپ خلا تامین می‌شود. دقیقا مانند بوش مندل مایلر که از کوچک‌ترین جزئیات برای رسیدن به حقیقت استفاده می‌کند، بوستر هم از همان اختلاف فشار ساده، هوا برای متوقف کردن چندین تن وزن استفاده می‌کند. با ما همراه باشید تا به معرفی بوستر ترمز چگونه کار میکند بپردازیم.

فشار دادن پدال ترمز

بوستر ترمز چگونه کار میکند؟ با فشار دادن پدال، میله رابط به سوپاپ هوا فشار می‌آورد و آن را باز می‌کند، که در این لحظه، هوای اتمسفر وارد محفظه فشار متغیر (سمت دیگر دیافراگم) می‌شود. این ورود هوا، اولین کلید برای ایجاد اختلاف فشار است؛ دقیقا مانند گردگیر دسته دنده خاور که مانع از نفوذ گرد و غبار به بخش‌های حساس داخلی می‌شود و ورود هر آلودگی را کنترل می‌کند.

بسته شدن سوپاپ هوشمند

در این مرحله از بوستر ترمز چگونه کار میکند، باید گفت که سوپاپ هوا مستقیما به سوپاپ هوشمندی که بین دو محفظه بوستر قرار دارد متصل است. وقتی سوپاپ هوا باز می‌شود، همین حرکت باعث بسته شدن سوپاپ هوشمند می‌گردد. در نتیجه، خلا موجود در محفظه فشار ثابت کاملا حفظ شده و دست نخورده باقی می‌ماند.

بیشتر بخوانید: فیلتر هوا چیست

ایجاد اختلاف فشار

در مرحله بعد از بوستر ترمز چگونه کار میکند، یک طرف دیافراگم در تماس با خلا کامل موتور است و طرف دیگر در تماس با هوای معمولی اتمسفر؛ و این اختلاف فشار شدید، نیروی عظیمی تولید می‌کند که چند برابر نیروی اولیه پای راننده است.

بیشتر بخوانید: کار مندل کامیون چیست؟

اعمال نیرو به سیلندر اصلی ترمز

دیافراگم بوستر یک صفحه گرد از جنس لاستیک مقاوم است که وسط آن به پیستون بوستر متصل شده است. وقتی اختلاف فشار ایجاد می‌شود؛ و دیافراگم با قدرت به سمت خلا کشیده می‌شود، که این کشیده شدن، پیستون بوستر را با خود به جلو می‌راند. سپس پیستون بوستر مستقیما به میله رابط فشار می‌آورد، و میله رابط هم مانند یک میله فلزی، این نیرو را به پیستون سیلندر اصلی ترمز منتقل می‌کند و پیستون سیلندر اصلی با این فشار، روغن ترمز را با فشار زیاد به سمت لنت‌های ترمز می‌فرستد.

رها کردن پدال ترمز

مرحله آخر از بوستر ترمز چگونه کار میکند، رها کردن پدال ترمز است. به محض رها شدن پدال، فنر برگشت‌دهنده، پیستون بوستر را به موقعیت اولیه خود بازمی‌گرداند. در همین لحظه، سوپاپ هوا بسته می‌شود و سوپاپ هوشمند دوباره باز می‌گردد. با باز شدن سوپاپ هوشمند، ارتباط بین دو محفظه برقرار شده و خلا در هر دو محفظه یکسان می‌شود، که سیستم به حالت عادی برگشته و آماده ترمزگیری بعدی است.

سخن آخر

در نهایت، بوستر ترمز قطعه‌ای ساده اما هوشمندانه است که با استفاده از اختلاف فشار خلا و هوای معمولی، نیروی پای راننده را چند برابر می‌کند. دیافراگم داخلی با کشیده شدن به سمت خلا، پیستون و میله رابط را به جلو می‌راند و این نیروی عظیم به سیلندر اصلی و روغن ترمز منتقل می‌شود. تمام این فرآیند در کسری از ثانیه انجام می‌گیرد؛ آن هم با دقتی که یادآور بوش فنر آتگو است، یعنی اتصالی بدون لقی و اصطکاک اضافه که نیرو را بی‌نقص از نقطه‌ای به نقطه دیگر منتقل می‌کند. از سوی دیگر، بوستر همان نقشی را ایفا می‌کند که لرزه‌گیر صنعتی در ماشین‌آلات سنگین دارد؛ یعنی ضربات و ارتعاشات ناخواسته را حذف کرده و انتقال نیرو را نرم و پیوسته می‌سازد.

سوالات متداول

چرا وقتی خودرو خاموش است، پدال ترمز سفت می‌شود؟

چون بوستر ترمز برای کار کردن به خلا موتور نیاز دارد، وقتی موتور خاموش است، خلائی در کار نیست و بوستر نمی‌تواند نیروی پای شما را تقویت کند.

آیا بوستر ترمز می‌تواند خراب شود و علائم آن چیست؟

بله، بوستر هم مانند هر قطعه دیگری خراب می‌شود. مهم‌ترین علائم خرابی عبارتند از: سفت شدن غیرعادی پدال ترمز هنگام روشن بودن موتور، صدای خش خش یا هیس هنگام فشار دادن پدال و افزایش قابل توجه فاصله ترمزگیری.

آیا خودروهای قدیمی که بوستر ندارند، ترمز ضعیف‌تری دارند؟

خیر، خودروهای بدون بوستر (مثل بسیاری از خودروهای قدیمی یا برخی خودروهای سبک) ترمزهایی دارند که مستقیما با نیروی پای راننده کار می‌کنند.